Tüketici Pazar Bölümlendirme Nedir?
Bir ürün için alım kararı vermesinden önce bireyin kararlarını etkileyen birçok unsur vardır. Bu unsurları demografik faktörler (yaş, gelir, cinsiyet, eğitim), psikolojik faktörler (motivasyon, kişilik, hayat tarzı), kişinin yaşadığı coğrafik bölge (iklim, bölgesellik, pazar yoğunluğu) ve davranışsal faktörler (yarar, hacim, tüketim hızı) olarak ele alabiliriz. Karar verme aşamasında birçok farklı noktadan etkilenen bireyleri, benzer durumlara benzer tepkiler verecek gruplara ayırma ve işletmenin vereceği hizmetleri yaratırken grup özelliklerini dikkate alarak meydana getirilen pazarlama stratejisine tüketici pazar bölümlendirme denir. Tüketici pazar bölümlendirmenin belirli aşamaları bulunmaktadır.
Tüketici Pazar Bölümlendirme Aşamaları
Mevcut durum analizi: Şirketin SWOT analizi dediğimiz güçlü yönleri, zayıf yönleri, fırsat ve tehditlerinin analiz edildiği çalışmadır.
Tüketici analizi: Tüketici pazar bölümlendirmenin ana basamağı, tüketicinin istek ve ihtiyaçlarının tanımlanması ve onların doğru analiz edilmesinden geçmektedir. Tüketicilerin karar alma noktasında hangi unsurlarda farklılıklar gösterdiğine ve belirlenen unsurlara göre kırılımlarını ortaya koyar. Örneğin; yaş, gelir grubu, cinsiyet.
Pazar analizi: Sektörde yer alan diğer rakiplerinin ve kendisinin bu rakipler içindeki yerinin analiz edilmesidir. Sektörde güçlü bir aktör mü yoksa niş bir tüketici tarafından tercih edilen bir firma mı olduğunu ortaya konulur.
Ürün konumlandırma: Ürünün rakip ürünler karşısında konumlandığı yer, müşterilerin fiyat kalite indeksinde konumlandırdığı yer bu kısımda tanımlanır. Nesnel ve öznel konumlandırma olmak üzere iki gruba ayrılır. Nesnel konumlandırma, ürünün fiziksel özelliklerinin bir fikir oluşturmasıdır. Belirli bir rengi, amblemi gördüğümüzde ilgili firma olduğu anlaşılması örneği verilebilir. Öznel konumlandırma ise süreçler ile markaların eşleştirilmesidir.
Pazarlama stratejisi: Mevcut durum, tüketici, pazar analizi ve ürün konumlandırma çalışmalarının çıktısı sonucunda hangi ürün ile hangi tüketiciye hitap edileceğinin yani pazarlama stratejisinin belirlenmesidir.
Pazarlama karması: Ortaya çıkan pazarlama stratejisine bütüncül bir yaklaşım sergilediğimizde de pazarlama dışı yan etmenleri bu kısma dahil ettiğimizde de pazarlama planlarına ulaşırız. Bu pazarlama karmaları tüketici pazar bölümlendirmesine uygun olarak hangi tüketici grubuna hangi kampanya hangi dağıtım ağının uygulanacağın detayına ulaşılabilir.
Tüketici pazar bölümlendirme çalışmasına telekomünikasyon firmaların yürüttüğü büyük işletmeler, esnaf, bireysel kullanıcı, genç kullanıcılar için sundukları farklı ödeme ve içerikli paketler örnek olarak gösterilebilir. Kozmetik sektöründe kadın ve erkek olarak ayrı pazarlama karması görmemiz ise cinsiyete göre tüketici pazar bölümlendirmeye örnek olarak verilebilir.
